Kısa cevap: Çift kanatlı cami kapılarında geniş açıklık elde etmek için bir kanadın günlük kullanımda aktif, diğerinin daha seyrek açılan pasif kanat olarak tasarlanması mümkündür. Ancak bu düzen kaçış, net geçiş genişliği, ibadethane kullanıcı yoğunluğu ve acil durumda her iki kanadın davranışını etkiler. Donanım seçimi yalnız kapı estetiğine göre yapılamaz.

1. Aktif ve pasif kanat ne demektir?

Aktif kanat günlük giriş çıkışta açılan, kilit ve kolu taşıyan kanat olabilir. Pasif kanat normalde üst-alt sürgülerle sabitlenir ve geniş geçiş gerektiğinde açılır. Fakat cami bir toplu kullanım yapısı olduğundan hangi kanadın kaçış yolu olarak hesaplandığı uygulama projesinde açık olmalıdır. Kapı çiziminde iki kanadın net geçiş ölçüleri ayrı gösterilmelidir. İki kanadın toplam dış genişliği, kanatlar açıkken sağlanan net engelsiz geçişten büyük olabilir.

2. Alt sürgü hangi yapı elemanına oturur?

Sürgünün zemindeki karşılık yuvası yeterli tutunma sağlamalı, kapı sisteminin gerçek çalışma yönüne ve eşik malzemesine uygun olmalıdır. Mermerde açılan bir delik, içi su ve kirle dolduğunda sürgünün yerine oturmasını engelleyebilir. Geniş kanadın rüzgârla hareketinden doğan yükün yalnız küçük bir karşılığa aktarıldığı varsayılmamalıdır. Üst sürgü, kasa rijitliği ve menteşe yükleri de sistemin parçasıdır. Kilit üreticisinin model bazlı karşılık ölçüleri izlenmelidir.

3. Panik bar ve kaçış donanımı nasıl ele alınır?

Cami ve diğer toplu kullanılan yapılarda acil kaçış gerekleri bina kullanım sınıfı, kişi yükü, kapı yönü ve yürürlükteki yangın mevzuatına göre değerlendirilir. Panik donanımı gerekiyorsa basit dekoratif sürgü veya standart kapı kolu otomatik olarak eşdeğer sayılamaz. EN 1125 panik çıkış donanımları ve EN 179 acil çıkış donanımları farklı kullanım koşullarını ele alır. Hangi standardın ve test edilmiş kapı takımının uygun olduğu yangın güvenliği uzmanı ve yetkili proje müellifince belirlenmelidir.

4. Sıralama kontrollü kapanma sistemi

İki kanadın kilit karşılıkları veya orta fitilleri birbirine bağlıysa yanlış kapanma sırası nedeniyle kanatlar tam kapanmayabilir. Bazı çift kanatlı sistemlerde pasif kanadın önce kapanmasını sağlayan mekanizmalar kullanılır. Ancak otomatik kapatıcı seçimi, kapı ağırlığı, kanat genişliği, menteşeler, kullanım yoğunluğu ve rüzgâr koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Ağır ahşap kanada rastgele güçlü bir yay takmak çocuklar ve yaşlılar için güvenlik ve konfor sorunu çıkarabilir. Donanım üreticisinin ayar ve test şartları izlenmelidir.

5. Ahşap kanada donanım takılırken kesit riski

Kilidin gövdesi için açılan geniş oyuk, CNC motifin ince kollarıyla veya taşıyıcı kayda denk gelirse ahşabın kalan kesiti yetersiz olabilir. Kapı kalınlığı nominal değerle değil, kilit gövdesinin yerleşeceği gerçek kesitle karşılaştırılmalıdır. Cıvata ve menteşenin vida delikleri birbirine çok yaklaşmamalı; eksik et kalınlığı dekoratif yama ile gizlenmemelidir. Donanımın ürün kodu ve montaj şablonu kapı üretim başlamadan önce atölyeye verilmelidir.

6. Kabul testinde neler yapılır?

Aktif kanat gündelik kullanımda rahat açılmalı, pasif kanat belirlenmiş yöntemiyle serbest bırakılmalı, kilit ve üst-alt sürgü karşılıklarına tam oturmalıdır. Kaçış donanımı varsa yetkili proje kriterlerine göre serbest bırakma ve açılma kontrolü yapılır. Eşik kanalı su tutmamalı, kapı açıkken kanatlar çevre duvarlara veya diğer kullanıcı akışına çarpmamalıdır. Uygunluk belgesi, donanım listesi ve bakım talimatı teslim dosyasında korunmalıdır.

7. En sık karşılaşılan yanlış kararlar

Bir örnek çizimde 225 cm kapı bölümü görülmesi her zaman 225 cm net kaçış açıklığı sağlandığı anlamına gelmez. İkinci kanadın alt sürgüsü çok zor açılıyorsa kalabalık anda kullanılamayabilir. Her çift kanatlı kapıya aynı panik barı takmak, üreticinin test ettiği sisteme uyumsuz olabilir. Kaçış yönünü yalnız müşteri talebiyle değiştirmeden önce yetkili mimarın yangın tahliye projesi kontrol edilmelidir.

İlgili Sedirhane ürünleri ve devam okumaları

Sedirhane’nin ilgili ürün kategorisindeki modelleri inceleyin. Konuyla ilgili teknik ölçü ve donanım rehberimiz ile diğer bilgi kütüphanesi sayfamız üretim kararı için tamamlayıcıdır. Nihai koşullar keşif, yazılı üretici föyü ve yetkili teknik proje üzerinden doğrulanmalıdır.